ايرج افشار
381
دفتر تاريخ ( مجموعه اسناد و منابع تاريخى ) ( فارسى )
اين رويّه تا مدّتى كه در كرمانشاهان بود دوام داشت و هيچ ديده نشد كه ميان او و خيّاط اختلافى پيدا شود . تنفر از بيگانگان پهلوى با بيگانگان چندان آشنايى و تمايل نداشت و غالبا از ديدار و رفتار آنها متنفر بود و هيچ نمىخواست و تا در قوه داشت نمىگذاشت نفوذ سياست آنها در كشور زياد شود . بلكه ميل او اين بود كه از نفوذ آنها بكاهد و قدرت خود را به آنها نشان بدهد و به اين جهت اول قدمى كه در آغاز سلطنت خود برداشت برانداختن اساس كاپيتولاسيون و برداشتن قضاوتهاى قونسولى بود و در اين باب موفقيّت كامل حاصل كرد [ 38 ] و حقيقة از اين راه اهميت و مرجعيتى كامل به محاكم و دادگاههاى كشورى داد و اين خود كارى بزرگ و دشوار بود . پهلوى به واسطهء همان نفرتى كه از بيگانگان داشت قدغن كرد كه هيچ يك از مستخدمين دولت ، حتى اعضاء و اجزاى وزارت امور خارجه به استثناى چند نفرى كه با سفارتخانهها روابط كارى و مناسبات ادارى دارند چه در مواقع رسمى و چه غيررسمى به سفارتخانهها نروند . اشخاص غيررسمى هم حتى الامكان از مراودهء سفارتخانهها پرهيز و خوددارى كنند و اگر مىشنيد كه كسى بر خلاف اين امر و قدغن رفتار كرده است سخت متغيّر مىشد و تعقيب مىكرد و به همين سبب هم تا مدّتى كه او بر سر كار بود مراودهء كارمندان دولت با سفارتخانهها خيلى محدود بلكه مقطوع شده بود . در اين ميان اشخاص خردهبين و نكتهسنجى هم پيدا مىشدند كه اين قدغن و سختگيرى پهلوى را حمل بر چيزهاى ديگر مىكردند و پيش خود تصوّرهايى داشتند . مثلا مىگفتند اين قدغنها براى اين است كه هيچكس با سفارتخانهها سر و كارى نداشته باشد تا كسى از سروكارى كه خود او با بعضى از سفارتخانهها دارد اطلاع حاصل نكند . در هر صورت هر محملى كه براى اين قدغنها قرار بدهيم نمىتوان انكار كرد كه اين قدغن و جلوگيرى خيلى بجا بود . زيرا ما خود قبل از اين قدغنها مىديديم كه چه اشخاص عجيب و غريب و بىتناسبى با سفارتخانهها آمد و رفت داشتند و